Yolu Dolapdere'ye düşenler trafik lambasının yeşile dönmesini beklerken, irili ufaklı vitrin mankeni satan dükkanlara göz atmadan geçemez. 

1960'lı yıllarda Türkiye'de saman kullanılarak başlayan vitrin mankeni üretiminin bugün geldiği nokta yurtdışında birçok üreticiye parmak ısıttırıyor. Vitrinde görünen yüzlerin ardında heykeltraşından, makyözüne, kalıpçısından, boyacısına kadar binlerce kişinin istihdam edildiği büyük bir sektörün yatıyor.

Türkiye'de yılda 80 bin adet cansız diğer bir ifadeyle vitrin mankeni üretiliyor. Pazarın toplam büyüklüğünün ise 12 milyon dolar olduğu belirtiliyor.

Sektör, yerli ve yabancı markaların Türkiye'de girdiği mağazalaşma atağı ile en parlak günlerini yaşıyor. Siparişleri yetiştirebilmek için gece gündüz çalışan üreticiler sadece son iki yılda 4 kat büyüme kaydetti. Sadece yurtiçinden değil Türk cansız manken üreticilerine yurtdışından da sipariş yağıyor. Yurtdıyındaki taleplere yanıt verebilmek için Avrupa'nın birçok ülkesinde bayilikler bile vermeye başlayan üreticiler Gucci, Ferre, Woman Secret gibi dünyaca ünlü markaların vitrinlerini süslemeye başladı.

İlk üretim Çorum'da
Meriç Vitrin Mankeni isimli firma, Türkiye'nin en eski vitrin manken üreticilerinden biri. 48 yıl önce heykeltraş Rafet Meriç ve öğretmen eşi Tülay Meriç tarafından kurulan şirketin direksiyonunda şu anda ikinci kuşak temsilcileri var. Meriç çiftinin çocukları Hakan ve Hülya Meriç babaları gibi bu mesleğe gönül vermiş, Hakan Meriç heykeltraş, Hülya Meriç ise Boğaziçi Üniversitesi'nde ekonomi eğitimi almış.

Mimar Sinan Üniversitesi heykel bölümünden mezun olan babasının Almanca bir dergide vitrin mankeni üretimi ile ilgili yazı okuması üzerine bu işe adım attığını belirten Hakan Meriç, "Yazı üzerine babam Alman firmada üretimin her aşamasını öğrenmek için 3 yıl çalışıyor. 1960 yılında Türkiye'ye geri dönüyor. Türkiye'nin ilk vitrin mankeni üretim atölyesini Çorum'da kuruyor. Gelen talepler üzerine iş giderek büyüyor İstanbul'a taşınma ihtiyacı doğuyor. 1999 yılından beri de Dolapdere'de yer alıyoruz" sözleri ile Türkiye'nin cansız manken üretimine adım atışının öyküsünü anlatıyor.

Woman Secret'ın mankenleri MVM'den
İç piyasadaki talebin yüzde 40'ını karşıladıklarını belirten Hakan Meriç, sayıları her geçen gün artan alışveriş merkezleri sayesinde çok ciddi bir taleple karşı karşıya olduklarını söylüyor. Meriç, son 5 yılda yüzde 150 büyüdüklerini açıklıyor.

Yurtdışında da bayilikler vererek mağazalaşma atağına geçtiklerini belirten Meriç, İspanya, İsrail, İtalya, İngiltere, Fransa, Portekiz, Yunanistan, Macaristan ve Bulgaristan'da şubeleri olduğunu kaydediyor. Hong Kong'a bile vitrin mankeni göndermeye başladıklarını belirten Hakan Meriç, biçok dünya markasının vitrinlerini süslemeye başladıklarını kaydetti. Meriç, "Tüm dünyada 700 adet mağazası olan Woman secret en büyük müşterilerimizden biri. Roberto Cavalli, Dolce Gabbana, Ferre'nin vitrin mankenleri bizden gidiyor. GAS, Tommy Hillfiger, Benotton, Sisley, More and More, Donna Karan gibi dünya markalarının ise Türkiye'deki tedarikçisiyiz. Yerli müşterilerimiz arasında ise Koton, Mudo,Roman gibi markalar var" diyor.

Dizayn Vitrin 7 yılda 3.5 kat büyüdü
Sektördeki firmalardan biri de Dizayn Vitrin. 15 yıllık bir geçmişe sahip olan Dizayn Vitrin, ağırlıklı olarak iç piyasaya çalışsa da son zamanda artan yurtdışı taleplerine de yetişmeye çalışıyor. Dizayn Vitrin İşletme Müdürü Aytor Demirel, Avrupa ülkeleri, Türk Cumhuriyetler ve Ortadoğu ülkelerinden yoğun talep aldıklarını söylüyor. İç piyasada  Boyner, Mavi Jeans, Beymen, Park Bravo,L.C. Waikiki, Altınyıldız, Marks&Spencer gibi firmalarla çalıştıklarını belirten Demirel de "Alışveriş merkezlerinin açılması ve yerli yabancı mağaza zincirleri talebi arttırdı. Dizany Vitrin 7 yılda 3.5 kat büyüdü" açıklamasını yapıyor. Demirel, artan talebe yetişmek için ise üretim kapasitelerinde yüzde 60'yık bir artışa gideceklerini anlatıyor.

Kalifiye eleman bulmak zor
Vitrin mankeni üreticileri firmalardan gelen talep üzerine özel üretimler yapıyor. Üreticiler bir jean firması ile iç çamaşırı firmasının taleplerinin birbirinden farklı olduğunu söylüyor. Vitrin mankeninin özelliklerine göre fiyatlar ise 100 YTL ile 800 YTL arasında değişiyor.

Meriç Vitrin Mankeni İşletme Sorumlusu Hülya Meriç, üretimin çok zahmetli ve el emeğine dayalı olduğunu anlatıyor. Sektörün en büyük sıkıntılarından birinin merdivenaltı olduğunu söyleyen Meriç, "Sektörde çok ucuza çalışıp, düşük maliyetlere piyasaya kalitesiz ürün veren merdiven altı üretim yapan firmaların sayısı çok fazla" diyor.

Dizayn Vitrin İşletme Sorumlusu Aytor Demirel ise kalifeye eleman bulmakta zorlu yaşadıklarına değiniyor. Demirel, "Dünyada bu iş tam bir endüstri. Bizde ise tamamıyla el emeğine dayalı. Kalifiye eleman bulmak çok zor.Bunun için biz eleman yetiştirme yoluna  gidiyoruz. Kalifiye bir elemanı yetiştirmek 1.5 -2 yılı buluyor" açıklamasını yapıyor.

Koton vitrin mankenleri sayesinde satışlarını 4 kat artırdı
Vitrin mankenleri koleksiyonu daha iyi gösterdiği için mağazalar için büyük önem taşıyor. Çünkü satış vitrinle başlıyor. Koton'da görsel yönetmen olarak çalışan Enis Ertüer, "Satışın vitrinle başladığını hissettiğimizden beri vitrin tasarımlarına daha büyük bir önem vermeye başladık. En büyük ilgi de vitrin mankenine. Koton'un ilk yıllarında vitrin yoktu ve kapıları açıktı. Daha sonra pazarlama politikamızı değiştirdik, kapıları kapatıp vitrin konsepti oluşturma yoluna gittik. Ve 2001 yılından beri uyguladığımız bu strateji satışlarımızı 4 kat artırdı" açıklaması ile dikkat çekiyor.

Vitrin mankeni tercihinde bulunurken kıyafeti iyi taşıyıp taşımadığına baktıklarını belirten Ertüer, şöyle devam ediyor: "Vitrin mankenlerimizi özel olarak yaptırıyoruz. Genelde hoş, seksapalitesi olan ve cool bakışlı mankenleri tercih ettik. Erkek mankenlerde de erkeksi görüntülü olanları tercih ediyoruz."

Çin'de sadece bir fabrika 80 bin adet manken üretiyor
* Türkiye'de vitrin mankeni üretimi yaklaşık 12 milyon dolarlık bir sektör.
* Yıllık üretim 80 bin adet civarında.
* Çin'de bir fabrikanın üretim miktarı ise yıllık 80 bin adet.
* Vitrin mankenlerinin fiyatı 100 YTL ile 800 YTL arasında değişiyor.
* En iyi vitrin mankeni, canlı mankenlerin kalıbının çıkarılmasıyla yapılıyor.

Çalışanların Görüşü
24 yıldır mankenlere makyaj yapıyorum
Balabey Coşkun (Makyaj ustası)
24 yıldır bu sektörde çalışıyorum. Makyaj ustası bu alanda sınırlı sayıda. O yüzden mesleğimiz çok değerli. İyi bir elemanını yetişmesi yıllar alıyor. Yurtdışında getirilen özel boyalar ile makyaj yapıyorum. Vitrin mankenin makyajı gerçekçi görünmesi açısından çok önemli. İşimiz ince bir iş. El becerisi ve sabır gerektiriyor. Biz her bir mankeni elde tek tek boyuyoruz. Yağlı boya resim yapar gibi.

Oto boyacıları bu işte başarılı oluyor
Şeref Derebey (Ustabaşı)
40 yıldır aynı firmada çalışıyorum. Meslekte usta eleman bulmak çok zor. Yetişmiş oto boyacısı ve oto macuncusunu elleri işe daha çok yatkın olduğu için tercih ediyoruz. Onlara gerekli şeyleri usta çırak ilişkisiyle öğretip kalifiye eleman yetiştirmeye çalışıyoruz. 

Vitrin mankenlerinin bir müzesi de olacak
Önümüzdeki bir kaç yıl içinde  Türkiye'de ki İlk vitrin mankeni müzesini açma çalışmalarımız var Bu işle Bizzat Annemiz Tülin Meriç yakından ilgileniyor. Sektördeki 30 yıllık deneyimini bu müzeye aktaracak.  Tarlabaşında 3 katlı tarihi bir bina satın aldık restorasyon çalışmalarına yakın zamanda başlıyoruz.    

Yorumlar (0)

Yorum yazın

Kayıtlı üye değilsiniz. Yorum yapmak için üye olmalısınız. Yorum sorumluluğu size ait olacaktır.